خلافت عثمانیہ 1517ء توں گھن کے 1924ء تک قائم رہوݨ والی سب توں زیادہ طاقتور مسلم سلطنت ہئی۔ اس خلافت دے زمانے وچ کہیں وی شخص نے خلافت دے دعویدار ہووݨ دا اعلان نی کیتا (سوائے شریف مکہ حسین ابن علی دے، جیہڑا انگریزاں دا ہک کارندہ ہئی)۔ خلافت عثمانیہ کوں آخرکار کمال اتاترک نے 1924ء وچ ختم کر ݙتا۔ خلیفہ عبدالمجید کوں برطرف کر ݙتا گیا تے خلافت کوں ختم کرکے ترکی وچ جدید جمہوری حکومت قائم کر ݙتی گئی۔جیہڑی یورپی نظام سیاست توں متاثر. تھی کے کیتا ونجݨ والا فیصلہ ہئی جس دے بعد ترکی عالم اسلام توں کافی حد تک کٹیج کے رہ گیا.

عثمانی خلافت دا پرچم ١٥١٧-١٨٤٤
سلیم یاووز، عثمانی خلافت دا بانی

خلافت عثمانیہ، سلطنت عثمانیہ دے عثمانی خاندان کوں مصر دی خلافت عباسیہ توں اے ذمہ داری وراثت وچ ملی۔ عثمانی ترقی پزیر مدت دے دوران سلطان محمد فاتح نے خلافت دا دعوی کیتا۔ اس دے پوترے سلیم اول دے فتوحات اسلامی مقدس زمیناں تک وسیع تھی گئیاں تے عثمانی حکمران، خلافت دے علم بردار تے وارث بݨ گئے.

خلافتِ عثمانیہ عہد بہ عہد

سلطنت عثمانیہ ترئے براعظماں تے پھیلی ہک وسیع سلطنت ہئی اس واسطے اینکوں کہیں واحد ثقافت دے طور تے بیان کرنا مشکل ہے البتہ مختلف مراکز وچ اس دے مختلف روپ ہن۔ قسطنطنیہ دی شہری وضع نے دمشق، بغداد، مکہ، مدینہ، قاہرہ تے تیونس و الجزائر تے اثر انداز تھئی۔ فنکاراں دا اجتماع قسطنطنیہ وچ ہئی لیکن دستکاری تے صنعت دی غیر معمولی ترقی اناطولیہ وچ تھئی جس وچ بروصہ تے ازنک کوں اہم مقام حاصل ہئی کئی اہم شہراں وچ کارخانے پوری سلطنت کوں کپڑا تے ظروف فراہم کرݨ دے علاوہ غیر ممالک کوں وی اشیاء برآمد کریندے ہن۔ پارچہ بافی دے علاوہ قالین سازی وی سلطنت دی اہم ترین صنعت ہئی۔

عثمانی خلفاءلکھو

عثمانی دور دے خلفاء اے ہن:

1839ء - 1861ء

1861ء - 1876ء

1909ء - 1918

1922ء - 1924ء

جائزہلکھو

ایں دورِ خلافت وچ تمام قاضی شہر دے منصف ہوندے ہن تے انہاں دا حلقۂ اختیار قریبی علاقیاں تے وی ہئی۔ قاضیاں دا حلقۂ اختیار ادارۂ حکومت توں زیادہ وسیع ہئی۔ مثلاً کریمیا تے شمالی افریقہ دے ریاستاں اگرچہ انتظامی حیثیت نال مرکزی حکومت دے تابع نہ ہن بلکہ وابستہ حکومتاں ہن لیکن اے وی عثمانی نظام عدالت دے ماتحت ہن۔ محمد فاتح نے قانون نامہ وچ محکمہ قضا کوں ہک ستون قرار ݙتا ہئی تے مملکت دے قوانین دی بنیاد شریعت اسلامیہ تے رکھی ہئی۔

ٻاہرلے جوڑلکھو

حوالےلکھو