راولپنڈی، اٹک تے اسلام آباد دے اضلاع دی بولی پوٹھوھاری یے. جہلم دے شمالی علاقے تے آزاد کشمیر دے علاقے میرپور تے ڄموں کشمیر دے کجھ علاقے وچ ایں زبان کوں پہاڑی[١] اہدے ہن۔ بھارتی ریاست کشمیر دے سکولاں وچ ایہ زبان پڑھائی وی ویندی ہے۔

پاکستان دیاں زباناں دا نقشہ

پوٹھوہاری زبان دے چند شعراء دے ناں اے ہن:

  • افضل پرویز
  • باقی صدیقی
  • اختر امام رضوی
  • سلطان ظہور اختر
  • دلپذیر شاد
  • عبدالقادر قادری

پوٹھوہاری زبان دی سب توں خوبصورت ثقافتی صنف پوٹھوہاری شعر اے. اے شعراء تے گوئیے ترنم وچ پڑھدن. ایندے وچ پوٹھوہار خطے دے تمام اشیاء مثلاً گھڑا، سارنگی وغیرہ استعمال تھیندن. صوفیانہ کلام دی تصنیف سیف الملوک جیہڑی حضرت میاں محمد بخشؒ ہوراں نے لکھی اے، پوٹھوہاری زبان وچ اے.

پوٹھوہاری پہاڑی دے لہجےلکھو

ایہ زبان ترائے لہجیاں دی زبان ہے: پہاڑی، پوٹھوہاری تے میرپوری۔

ایہ ترائے لہجے کائنی باقاعدہ وکھریاں وکھریاں ترائے زباناں ہن۔ سیاسی حالات دے تحت انہاں کوں کٹھا کرتے ہک زبان دا درجہ ݙتا ڳئے،

پہاڑیلکھو

پہاڑی دیاں ݙو قسماں ہن۔ چیبھالی تے دھنڈی کیرالی۔

دھنڈی کیرالی

پہاڑی زبان دا مرکز مری ہے۔ ایہا پہاڑی زبان ایوبیا تے نتھیا گلی دے درمیان ایبٹ آباد آلی ہندکو بݨ ویندی ہے، ایوبیا پہاڑی زبان دا چھیکڑی شہر ہے۔ اڳوں تے نتھیا گلی ہندکو دا پہلا شہر ہے۔ بارھ کھوہ کنوں ایوبیا تائیں پہاڑی ہے۔

چیبھالی

دریائے جہلم دے کنارے چیبھال دا علاقہ ہے۔ ایتھوں دی پہاڑی کوں چیبھالی آہدے ہن۔۔ ایں چھبالی دی ݙوجھی قسم پونچھی ہے، پونچھ وچ بولی ونڄݨ آلی چیبھالی کوں پونچھی آہدے ہن۔ تقریباً باقی سارے ابھے آلے پاسے آلا ازاد کشمیر چیبھالی ہے۔

پوٹھوہاریلکھو

چھاچھی تے پوٹھوہاری

بارہ کھوہ دے مقام تے پوٹھوہاری مکدی ہے تے پہاڑی شروع تھیندی ہے۔ [٢] راولپنڈی شہر، گوجر خان ، کلر سیداں تے کہوٹہ دی زبان پوٹھوہاری ہے۔

کجھ لوکاں ہݨ چھاچی ہندکو کوں پوٹھوہاری دا ݙوجھا ذیلی لہجہ قرار ݙتے۔

پوٹھوہاری دے مزید چار لہجے ہن:


  • گوجرخان پوٹھوہار دا دل ہے
  • کلر سیداں دا لہجہ
  • راولپنڈی دا لہجہ
  • دینہ جہلم دا لہجہ

میرپوریلکھو

ضلع میرپور دی زبان کوں میرپوری آہدن۔ گوجر خان تحصیل دے مشرقی علاقے وچ میر پوری لہجہ ہے۔ میاں محمد بخش جہلمی کھڑی شریف آلے تے انہاں دی سیف الملوک میر پوری زبان دا شاہکار ہے۔ ایہ زبان پوٹھوہاری تے پہاڑی کنوں بالکل انج ہے۔

 
خطہ پوٹھوہار Tilla Jogian

ٻاہرلے جوڑلکھو

‎* پہاڑی قاعدہ‎


حوالےلکھو

  1. https://ibcurdu.com/news/103725/
  2. https://www.wikiwand.com/en/Pahari-Pothwari